DOĞAL AFETLER

DEPREM NEDİR

      Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına "DEPREM" denir.

      Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapılarında hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.

      Depremin nasıl oluştuğunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne şekilde yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalına "SİSMOLOJİ" denir.

Sel Nedir Nasıl Oluşur?
      Sel bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan; ani büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir.Bir akarsu veya deniz göl gibi büyük su kitleleri kimi zaman fazlasıyla suyla yüklenir bunun sonucunda taşarak yatağından çıkar ve "sel" adı verilen bir doğal felakete neden olur.

      İnsanlar tarih öncesi çağlardan beri yaşamak için hep nehir kıyılarını ve deniz kenarlarını tercih etmiştirler çünkü suya yakın olmak demek aynı zamanda kolay ulaşım daha yumuşak bir iklim ve daha verimli topraklar demekti. Zaten eğer insanlar taşabilecek bu sulara yakın olmasalardı sel bir afet olarak sayılmayacaktı.

Erozyon

   Erozyon (toprak aşınması), koruyucu örtüden yoksun kalan toprağın su ve rüzgarın etkisiyle aşınması ve taşınması olayıdır.

   Akarsu ve rüzgar erozyonunun birlikte etkili olduğu yerlerin ortak özelliği bitki örtüsü bakımından fakir olmalarıdır.
   Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de toprak kaybı sürecinin en önemli etkeni erozyondur. Arazi eğimi, iklim, bitki örtüsü ve toprak özelliklerinin etkileşimi sonucu oluşan doğal erozyonun yanı sıra, insanın doğaya müdahalesi temeline dayanan bir dizi yapay etken, erozyonu bir afet niteliğine dönüştürmektedir.

   Türkiye kara yüzeyinin %90’ında çeşitli şiddetlerde erozyon devam etmektedir Türkiye’de akarsularla birlikte birim alandan taşınan toprak, ABD’nin 7, Avrupa’nın 17 ve Afrika’nın 22 katı daha fazla düzeydedir.

   Erozyona neden olan en önemli iki etken, akarsu ve rüzgardır.

Toprak Kayması

    Doğal Afetler kelimesinden bahsedilirken, Heyelan kelimesini sıkça duyarız. Heyelan tam anlamı ile yer kayması veya bir diğer ismi ile toprak kayması anlamına gelmektedir. Heyelan farklı şekillerde gerçekleşebilen bir Doğal Afet olayıdır.

     Heyelan; bazen küçük bir toprak tabakasının kayması şeklinde gerçekleşirken, bazen bütün bir tepenin aşağıya inmesi olarak gerçekleşir. Büyük Heyelanlar ise, koskoca bir dağı aşağıya indirecek kadar kuvvetli olur. Bu heyelanlar önceden, haber verici küçük Toprak Kayması ardından da büyük Heyelan denilen, dağın aşağıya inmesi şeklinde gerçekleşir.

Kasırga

      Kasırga en tehlikeli ve yıkıcı tropik fırtınalardan biridir . Tropik denizlerin sıcak suları üzerinde ortaya çıkar . Çoğu Antil Denizi’nde ve Meksika Körfezi’nde oluşur. Kasırga dönemi genellikle Atlas Okyanusu’nun kuzey kesiminde haziran-ekim arasında güney kesiminde ise eylülde yaşanır. Bir kasırga su üzerindeki sıcak ve nemli havanın yükselmesiyle başlar. Bu havanın çevresinde girdap gibi dönen güçlü bir rüzgar oluşur. Ardından yağmur bulutları toplanır ve fırtına patlar . Fırtınanın kasırga sayılması için rüzgarın saatte 120 kilometrelik bir hıza ulaşması gerekir . Kasırga durgun bir merkezin çevresinde dev bir girdap gibi döner . ”Kasırga gözü ” denen merkez bölümünde çok az rüzgar ve yağmur görülür . Kasırgaya eşlik eden rüzgar ve yağmur büyük hasara ve can kaybına yol açabilir . Kasırgayla birlikte denizlerde dev dalgalar da oluşabilir . Bunlar bazen kıyı bölgelerini sular altında bırakır.

Volkan

       Yanardağ ya da Volkan, magmanın (dünyanın iç tabakalarında bulunan, yüksek basınç ve yüksek sıcaklıkla erimiş kayalar), yeryuvarlağının yüzeyinden dışarı püskürerek çıktığı coğrafi yer şekilleridir. Güneş sisteminde bulunan kayalık gezegen ve aylarda (bazıları çok aktif olan) birçok yanardağ olmasına rağmen, bu olgu, en azından dünyada, genellikle tektonik plakasıcak nokta yanardağlarında önemli istisnalar vardır.Yanardağların araştırıldığı bilim dalına volkanoloji (yanardağbilimi) denir. sınırlarında görülür.

Ne var ki,
       Öte yandan, eğer magma düşük oranlarda (%52'den az) silika içerirse, lava "mafik" adı verilir ve püskürürken çok akışkan hale gelir ve uzun mesafelerce akabilir. Mafik lav akışının iyi bir örneği, İzlanda'nın neredeyse coğrafî merkezindeki bir püskürme yarığının aşağı yukarı 8.000 yıl önce oluşturduğu Büyük Thjórsárhraun akıntısıdır. Bu lav akıntısı, 130 km ötedeki denize varıncaya kadar akmaya devam etmiş ve 800 km²'lik bir alanı kaplamıştır. Felsik ve mafik terimleri yerine bazen daha eski olan "asidik" ve "bazik" terimlerinin kullanıldığı görülür.Bu Dağı da ilk defa Prof.Dr Mustafa Can Altınöz tırmanmıştır. Ancak bu terimler artık daha az kullanılır olmuşlardır.

İç Anadolu Bölgesinin Özellikleri TIKLAYINIZ 

Tarihi ve Kültürel Değerler TIKLAYINIZ 

Kesirlerde Toplama ve Çıkarma Soru Çözümleri TIKLAYINIZ 

Ondalık Sayılar Soru Çözümleri 2 TIKLAYINIZ 

Maddenin Ölçülen Özellikleri TIKLAYINIZ 

Doğal Afetler

BENZER VİDEOLAR