Ekonomik Faaliyetler

     İnsanlar, yaşayabilmek için çeşitli işler yaparlar. Hayvanlardan ve topraktan yararlanırlar, ticaretle uğraşırlar veya çeşitli iş yerlerinde çalışırlar. Bunlara ekonomik faaliyet denir.

Bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri o bölgenin coğrafi yapısı, yer altı ve yer üstü zenginlikleri, iklimi, ulaşım yolları belirler. Bölgede tarıma elverişli toprakların olması o bölgede tarım yapılmasına imkân sağlar. Bölgede yetiştirilen ürünleri de o bölgenin iklimi belirler, ekonomik faaliyetleri, ulaşım yolları, ticaret ve turizmi etkiler.

İnsanların geçimlerini sağlayabilmek için uğraştıkları ekonomik faaliyetler şunlardır: Tarım, Hayvancılık, Sanayi, Ticaret, Madencilik, Turizm, Ormancılık Ulaşım, Hizmet sektörü(bankacılık, eğitim, sağlık vb.) gibi ekonomik faaliyetler insanların geçimlerini sağladıkları başlıca iş alanlarıdır.

Ekonomide üç temel faaliyet alanı vardır.

Bunlar üretim, dağıtım ve tüketimdir.

Üretim: İnsanların ihtiyaç duyduğu mal ya da hizmetin meydana getirilmesidir.

Buğday yetiştirmek, ekmek yapmak, mobilya yapmak birer üretim faaliyetidir.

Dağıtım: Ürünlerin tüketiciye ulaşması için üretildiği yerden malın alınıp satılacağı yere taşınması olayıdır.

Tüketim: İnsanların ihtiyaçları olan ürünleri satın alarak kullanması olayına tüketim adı verilir. Ekmek, makarna, peynir, sebze meyvelerin satın alınıp yenmesi, mağazalardan çeşitli giyim eşyası almak, mobilya ve beyaz eşya alıp kullanmak gibi faaliyetleri tüketime örnek olarak verebiliriz.

İhracat: Bir ülkenin ürettiği malları başka bir ülkeye veya ülkelere satmasıdır.

İthalat: Başka bir ülkeden mal getirme veya satın alma işidir.

1. KARADENİZ BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

Dağlık ve engebeli bir yeryüzü şekline sahip olması, iç kesimlerle ulaşımın yeterince gelişmemesi gibi etkenler, bölge ekonomisini olumsuz etkilemiştir.

Karadeniz Bölgesi, her mevsim yağış aldığından bol yağış isteyen ürünler yetiştirilir. Doğal bitki örtüsü ormandır. Ormanların çokluğu, ağaçla ilgili ekonomik faaliyetlerin gelişmesini sağlamıştır.

Bölgede dağlar geniş yer kaplamaktadır. Bu yüzden Karadeniz Bölgesi'nde araziler engebelidir.

Bölgede dağlar denize çok yakın ve denize paralel uzanır. Bunların bir sonucu olarak kıyı ile iç kesimler arasında yetiştirilen tarım ürünleri arasında farklılıklar görülmektedir.

Taşkömürü, bakır ve linyit yatakları sayesinde madencilik gelişmiştir.

Bölgedeki halk çiftçilik, madencilik, balıkçılık yaparak geçimini sağlar. Orman ürünlerinin gelişmesiyle bu alana yönelik meslekler daha yoğundur.

Bölgeden, ülkemizden yetiştirilen ürünlerin;

1.Çayın tamamı,

2. Fındığın %83'ünü

3.Yeşil mercimek ve patatesin %50'ye yakını,

4. Mısırın %50'si,

5. Tütünün yaklaşık %15'i elde edilir.

6. Bu bölge ayrıca; ülke balıkçığında önemli bir yer tutar.

       Doğu Karadeniz Bölümü'nde yazlar serin ve yağışlı geçtiğinden gür otlaklar vardır. Bunun sonucunda da büyükbaş hayvan(sığır, manda gibi) yetiştiriciliği kolaylaşmıştır. Doğu Karadeniz yaylaları büyükbaş hayvancılığında, ülkemizde önemli bir yere sahiptir.

      Ordu, Rize dolaylarında yağışların her mevsime dağılması sonucu doğal bitki örtüsü zenginleşmiştir. Bu nedenle arıcılık(balcılık) da oldukça yaygındır.

BALIKÇILIK

Karadeniz kıyılarında tarım alanlarının yetersiz olması ve sanayinin az gelişmesi gibi nedenlerle, kıyı şeridindeki bölge halkı, balıkçılığa yönelmiştir. Bu nedenle ülkemizde denizlerden sağlanan balık üretiminin yaklaşık %70'i Karadeniz Bölgesi'nden sağlanır.

ORMANCILIK:

Toplumun orman ürünlerine ve hizmetlerine olan gereksinimlerini sürekli ve en uygun olarak karşılamak amacıyla yapılan çalışmaların tümüdür.

MADENCİLİK:

Bölge maden kaynakları bakımından fazla zengin değildir. Ancak, Türkiye taşkömürü üretiminin tamamını, bakırın ise %50'den fazlası bu bölgeye aittir.

Madencilik: Yer altında bulunan cevher, sanayi hammaddesi, kömür ve petrol gibi ekonomik değeri olan herhangi bir maddeyi yeryüzüne çıkarıp onu paraya dönüştürme işidir. Madenciliğin amacı, ekonomiye gerekli doğal hammaddeyi sağlamaktır.

Bakırcılık: Bakırdan eşya yapma sanatıdır. Ev eşyası olarak üreticilik azalmış olup süs eşyası şeklinde yapılmaktadır.

 SANAYİ:

Sanayi: Ham maddeleri işlenmiş(kullanılabilir ve tüketilebilir) ya da yarı işlenmiş ürün haline getirmeye yarayan faaliyetlerin tümüdür. Sanayi üretiminin yapıldığı yere fabrika denir.

Bölgede sanayi kuruluşları, bölgenin doğal kaynakları ve doğal özelliklerine göre şekillenmiştir.

Bölge bakır işletmeleri, kereste ve kâğıt fabrikaları, çay, fındık, şeker, çimento, cam, demir-çelik fabrikaları bölgenin başlıca sanayi kuruluşlarıdır.

TURİZM:

Bölge turizm bakımından önemli bir gelir potansiyeline sahiptir. Bölgenin sahip olduğu doğal ve tarihi güzellikler turizme önemli katkısı vardır. Ancak her mevsim yağışlı olmasından dolayı deniz turizmi fazla gelişmemiştir.

2. MARMARA BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

Türkiye'deki üç iklim tipinin de görüldüğü Marmara Bölgesi ekonomik faaliyetler bakımından çeşitlilik gösterir.

Tarım ve hayvancılığın yanı sıra ulaşım rahatlığı nedeniyle sanayi ve ticaret de oldukça gelişmiştir.

Coğrafi bölgelerimiz içerisinde yükseltisi en az olan bölgemizdir. Ekili dikili arazi oranı %30'dur. Ormanlık alan oranı %11,5'tir. Yüz ölçümüne göre ekili dikili alanı en fazla olan bölgemizdir. Sebebi engebenin az, düzlüklerin fazla olmasıdır. Makineli tarım yaygındır. İklim çeşitliliği yetiştirilen ürünleri de çeşitli kılmaktadır. Ulaşımın kolay, sulamanın yaygın olması nedeniyle tarım gelişmiştir.

Bölgede tarımın gelişmesinde etkili faktörler şunlardır:

1. Ovaların geniş yer kaplaması,

2. Makineli tarımın yaygın olması,

3.Ulaşımın kolaylığı,

4. Sulamanın yaygınlığı,

5.Arazinin fazla engebeli olmaması,

6. Tüketici nüfusunun fazla olması,

7. Bölgede üç iklimin görülmesi, yani iklim çeşitliliği gibi faktörler bölgede tarımın gelişmesinde etkili olmuştur.

Bölge Türkiye'nin ayçiçeği üretiminin yaklaşık %73'ünü gerçekleştirir. Bağcılık da hayli gelişmiştir.

İstanbul ve çevresinde kümes hayvancılığı, Bursa ve çevresinde ipekböcekçiliği yapılmaktadır.

Sanayisi ve ekonomisi çok gelişmiş bir bölgemizdir. Ülkemizin en büyük sanayi bölgesi İstanbul-Adapazarı arasında bulunmaktadır.

Ulaşımın ve ham madde temininin kolay olması ve pazarlama kolaylığı gibi sebeplerle sanayisi çok gelişmiştir.

Milli gelirimizin önemli bir kısmı bu bölgemizden karşılanır.

Enerji tüketiminde ilk sıralardadır. Türkiye’ de üretilen enerjinin üçte biri Marmara Bölgesi'nde tüketilir.

Başlıca sanayi ürünleri olarak otomotiv, işlenmiş gıda, dokuma, hazır giyim, çimento, kağıt, petrokimya ürünleri, beyaz eşya ürünlerini sayabiliriz.

Bölgede sanayinin gelişmesinde etkili olan faktörler:

1. Hammadde teminin kolay olması,

2. İş gücünün fazla olması,

3. Pazarlama kolaylıkları,

4.Ulaşımın kolaylığı,

5. Tüketici nüfusun fazla olması gibi etmenler sanayinin gelişmesinde etkili olmuştur.

3. EGE BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

Akdeniz iklimi görüldüğü için ılıman bir iklime sahiptir. Dağlar denize dik uzandığı için iklimin etkisi iç kesimlere kadar uzanır.

Tarım ve hayvancılık, sanayi, ticaret ve madencilik gelişmiştir.

Bölgede tarım oldukça gelişmiştir. Bölge, yüzölçümüne göre ekili dikli alanların oranları %24 ile Türkiye'de üçüncü sırada yer almaktadır. Bölgedeki tarım alanlarında teknik olanakların kullanımı yaygındır. Kıyı şeridinde zeytin, pamuk, incir, tütün, turunçgiller gibi ürünler ile çeşitli sebzeler yetiştirilir.

Çekirdeksiz üzüm ve incirin tamamı bu bölgede yetiştirilir.

İç kesimlerde ise karasal iklim özelliklerinin de etkisiyle şekerpancarı ve tahıl tarımı yaygındır.

HAYVANCILIK:

Menteşe Yöresi'nde ise arıcılık(çam balı üretimi) yaygın olarak yapılır.

Büyük kentler çevresinde (İzmir-Manisa- Denizli) kümes hayvancılığı, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa çevresinde arıcılık, kıyılarda balıkçılık yapılır. Menteşe Yöresi'nde kıl keçisi yetiştiriciliği gelişmiştir.

MADENCİLİK:

Türkiye'de en fazla linyitin çıkarıldığı ve en kaliteli linyitlerin bulunduğu bölgemizidir. Linyit yatakları fazla olduğu için termik santrallerde fazladır. Yatağan(Muğla), Tunçbilek (Kütahya)soma(Manisa) da termik santraller vardır.

SANAYİ

Sanayi bakımından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada yer alır. Bölümler arasında gelişmişlik ve sanayi oranı bakımından farklılık vardır.

Jeotermal Enerji: Yerin derinliklerinden gelen sıcak buhar, gaz ve sudan elde edilen enerjidir.

Denizli-Sarayönü Türkiye'nin tek jeotermal enerji santralidir.

4. AKDENİZ BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

Akdeniz iklimi sayesinde kışlar ılık geçer. Ancak iklimin etkisi, Toros Dağları'nın kıyıya paralel uzanması nedeniyle iç kesimlere ulaşmaz. Tarım, sanayi, ticaret ve turizm önemli yer tutar.

TARIM:

Akdeniz bölgesinde tarım geniş yer tutar. Ekonomisi daha çok tarıma dayalıdır. Çalışan nüfusun büyük bölümü tarımla uğraşır. Türkiye'de tarımdan elde edilen gelirin en yüksek olduğu bölgedir.

Bölümde verimli tarım alanlarının oluşu ve iklim şartlarının uygunluğu yıl boyunca tarım faaliyetlerinin üretilmesini sağlamıştır. Topraktan yılda iki veya üç defa ürün alınabilmektedir. Akdeniz Bölgesi'ndeki ekili alanların yaklaşık üçte ikisinde tahıl tarımı yapılır. Tahıl ürünleri arasında buğday ve arpa önde gelir.Bölgede sanayi bitkilerinin üretimi de önemli bir yere sahiptir. Sanayi bitkilerinden pamuk, bölgenin ana gelir kaynaklarından birisidir.

Akdeniz Bölgesi'nde meyve ve sebze yetiştiriciliği de önemlidir.

Turfandacılık son yıllarda ulaşımın gelişmesine dayalı olarak çok ilerlemiştir.

Meyvecilikte ilk sırayı turunçgiller alır. Türkiye'nin turunçgiller üretiminin önemli bir kısmı bu bölgemizde gerçekleştirilir. Muz, ise bu bölgeye özgü bir meyvedir.

HAYVANCILIK:

Akdeniz bölgesinde hayvancılık fazla gelişmemiştir. Bu nedenle ülke ekonomisine fazla katkı sağlamaz. Sığır, koyun ve keçi Toroslar'da yaylacılık yapanlar tarafından yetiştirilir. Hayvanlardan en yaygın olanı kıl keçisidir.

SANAYİ:

Adana Bölümü'nde sanayi daha fazla gelişmiştir.Adana Bölümü'nde dokuma, madeni eşya, tütün, gıda, kimya, suni gübre, plastik, tarım araçları, çimento, cam ve tuğla fabrikaları vardır. Mersin önemli bir liman kentidir. Bu ilimizde, Ataş Petrol Rafinerisi bulunur.

TURİZM:

Bölge turizmden elde edilen gelirler bakımından üçüncü sıradadır. Turizm kıyı kesimlerinde özelikle de Antalya çevresinde önemli bir gelir kaynağıdır.

5. GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

Bölgenin ana geçim kaynağı tarımdır. GAP(Güney Doğu Anadolu Projesi)'ın tam anlamıyla uygulamaya girmesiyle tarım ürünlerinde de artış sağlanacaktır.

Kırmızı mercimek, Antep fıstığı, kırmızı biber, ve karpuz bölgedeki önemli tarım ürünleridir.

Sulamanın sınırlı olduğu yerlerde buğday, arpa, kırmızı mercimek, tütün tarımı yapılırken sulamanın yeterli olduğu yerlerde pamuk yetiştirilir.

Tarımı sınırlandıran en önemli sorun, kuraklık ve sulamanın etersizliğidir. Tamamlanmaya çalışılan GAP ile bu olumsuzluğun ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.

HAYVANCILIK:

Bölgede platolar ve bozkırlar çok görüldüğü için küçük baş hayvancılık(koyun, keçi) yaygın olarak yapılır. Keçi daha çok yüksek alanlarda yaygındır. Canlı hayvan ticaretinin gelişmiş olduğu bölgede, hayvansal ürünler önemli bir gelir kaynağıdır.

SANAYİ:

Bölgede Gaziantep dışında sanayi çok fazla gelişmemiştir. Başlıca sanayi kolları tarım ürünleri ve petrole dayalı olarak gelişmiştir. Türkiye'de petrolün büyük bir bölümü bu bölgede çıkarılmaktadır. Bu üretim, Türkiye petrol tüketiminin yaklaşık %15'ini karşılar.

Batman'daki Petrol rafinerisi, bölgenin de en önemli sanayi kuruluşudur.

Bölgede sınır ticareti yaygındır.

TURİZM:

Bölge tarihsel geçmişli ve kalıntıları ile turizme hizmet etmektedir. Ancak yeterli tanıtım ve alt yapı olmadığından turizm yeterince gelişmemiştir.

6. DOĞU ANADOLU BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

TARIM:

Bölgede tarım fazla gelişmemiştir. Çünkü;

a)Bölge, ülkemizin en dağlık ve en engebeli bölgesi olduğundan tarıma elverişli toprakları azdır.

b)Yaz mevsimi kısa ve yaz sıcakları yetersizdir. Bölgenin batısı ve güneyinde iklim daha yumuşaktır. Ayrıca sulama imkanları daha fazladır.

Buna rağmen bölgede sanayi pek gelişmediğinden halkın çoğunluğu geçimini tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır.

Bölgede üretilen en önemli ürünler buğday ve arpadır.

Yurdumuzda tarım ürünlerinin en geç olgunlaştığı bölgedir. Sıcaklık çok düşük olduğu için sebze üretimine en az elverişli bölgemizidir.

HAYVANCILIK:

Bölgede otlak ve meraların fazla olması, iklimsel ve yeryüzü koşullarından dolayı tarımsal faaliyetlerin yeterince yapılamamasından dolayı hayvancılık en önemli geçim kaynağı haline gelmiştir. Hayvancılıkta geleneksel yöntemlerin kullanılması ürün miktarını düşürmektedir.

Erzurum-Kars Bölümü'nde yaz yağışlarının fazla olmasıyla oluşan çayırlar büyükbaş hayvancılığın gelişmesini sağlamıştır. Bölgenin güneyindeki ovalarda ise küçükbaş hayvancılık gelişmiştir.

Bölgede yapılan hayvancılığın ülke ekonomisinde önemli yeri vardır. Ayrıca arıcılık(bal üretimi) önemli geçim kaynaklarındandır.

MADENCİLİK:

Türkiye'de maden rezervinin(miktarının) en fazla olduğu bölgemizdir. Ancak bu madenler ulaşım zorluğu ve ekonomik nedenlerden dolayı yeterince işletilememektedir.

SANAYİ:

İklim ve yer şekillerinin olumsuz etkilerinin görüldüğü bölgede, sanayi yeterince gelişmemiştir. Sanayi üretimi bakımından en geri kalmış bölgemizidir. Bölgedeki sanayi kuruluşları daha çok tarım ve madenciliğe dayalıdır.Bölgede şeker, dokuma, sigara, maden, yem, hayvansal ürünler, çimento sanayisi yer almaktadır.

Bölgede yer şekillerinin engebeli ve su kaynaklarının yeterli olması nedeniyle, su gücünden elektrik enerjisi elde edilir. Hidroelektrik üretimin en fazla olduğu bölgemizdir. Bu nedenle en fazla elektrik enerjisi üretilen bölgemizdir.

Bölge, Türkiye ekonomisine en fazla katkıyı elektrik enerjisi, hayvancılık ve madencilik alanında sağlamaktadır.

TURİZM:

Bölgenin turizm etkinlikleri tarihi zenginlikler ve doğal güzellikler üzerine kurulmuştur. Ancak turizm potansiyeli olmasına karşın ulaşım, iklim şartları, büyük merkezlere uzak olması, tanıtım eksikliği gibi nedenlerle turizmin bölge ülke ekonomisine katkısı çok azdır.

7. İÇ ANADOLU BÖLGESİNİN EKONOMİK FAALİYETLERİ:

İç Anadolu Bölgesi'nde karasal iklim hâkimdir. Kışlar çok soğuk ve kar yağışlı geçtiği için don olayı görülmektedir. İklime uygun olarak daha çok tahıl ürünleri yetiştirilmektedir.

Türkiye topraklarının %21'ini kaplar. Tarım alanları en geniş bölgemizidir. Ülkemizin "tahıl ambarı" olarak adlandırılır. Türkiye ekonomisine en önemli katkısı tarım sektöründedir.

Yer şekilleri ve iklim koşulları tahıl tarımını ön plana çıkarır. Nadas ihtiyacı duyulur. Düzlüklerin geniş yer kaplaması makineli tarımı kolaylaştırıştır. Tarım iklim şartlarına bağlıdır.Özellikle ilkbahar yağışlarının yetersizliği veya gecikmesi, tahıl üretiminde önemli dalgalanmalar oluşturur.

Buğday, arpa, çavdar, şekerpancarı, patates, yeşil mercimek, nohut, ve elmanın en fazla yetiştirildiği bölgemizdir.

Özellikle ülkemizde üretilen patates, nohut ve şeker pancarının büyük bir bölümü bu bölgeden karşılanır.

HAYVANCILIK:

Arazi yapısı ve bitki örtüsü küçükbaş hayvancılığına daha uygundur. Bölge toplam hayvan sayısının en fazla olduğu bölgemizdir. İç Anadolu Bölgesi'nde yağış azlığı nedeni ile gür otlaklara rastlanmaz. Bozkır denilen bitki örtüsü hakimdir.Bu nedenle bölge küçükbaş hayvancılığın en fazla yapıldığı bölgemizdir. Özellikle koyun, kıl keçisi ve tiftik(Ankara) keçisi beslenir.

MADENCİLİK:

Madenler açısından fazla zengin değildir. Lüle taştı(Eskişehir), krom, linyit (Ankara), kaya tuzu(Nevşehir), civa(Konya), bor mineralleri (Eskişehir) başlıca çıkarılan madenlerdir. Tuz Gölü'nden önemli oranda tuz üretimi yapılmaktadır.

SANAYİ:

Sanayisi gelişme yolundadır. Sanayi kuruluşlarının, Marmara ve Ege Bölgesi'nden sonra en fazla olduğu bölgemizidir.

Sanayi kuruluşları Ankara, Kırıkkale, Eskişehir, Konya ve Kayseri'de yoğunlaşmıştır.

Petrol arıtma tesislerinden Orta Anadolu Petrol Rafinerisi Kırıkkale'de kurulmuştur.

TURİZM

Turizmin en fazla geliştiği dördüncü bölgemizdir. Çünkü bölge; doğa, tarih ve kültür değerleri açısından çok zengin bir bölgemizidir.

Üretimin üç temel ögesi:

a)Sermaye

b)İnsan gücü

c)Hammadde

Girişimcilik, bir işi en başından başlayarak en üst seviyeye taşımaktır. Bu süreçte girişimcilerin doğru adımları atması gerekir.

 Bu adımları sıralarsak;

Ne üreteceğine karar verme

Üretim yerine karar verme

Hazırlıklarını tamamlama

Üretime geçme

Yamuklar Videolu Ders Anlatımı TIKLAYINIZ

Zaman Ölçüleri Konu Anlatımı TIKLAYINIZ

Yüzdeler Konu Anlatımı TIKLAYINIZ 

Canlıların Sınıflandırılması Soru Çözümleri TIKLAYINIZ 

Dengeli Beslenme Soru Çözümleri TIKLAYINIZ 

Ürettiklerimiz

BENZER VİDEOLAR